กลโกงฟิชชิงใช้ข้อความหลอกลวงเพื่อขโมยข้อมูลส่วนบุคคลของเหยื่อและเข้าถึงบัญชีต่าง ๆ บทความแรกของสื่อผสมชุดสามตอนว่าด้วยกลโกงฟิชชิงนี้ ผู้สื่อข่าวไร้พรมแดน (Reporters Without Borders: RSF) จะมาอธิบายถึงความเสี่ยงที่กลโกงดังกล่าวก่อให้เกิดต่อผู้สื่อข่าว วิธีสังเกตฟิชชิง และแนวทางป้องกันตนเอง
ฟิชชิงเป็นอาชญากรรมไซเบอร์ประเภทหนึ่ง ซึ่งมิจฉาชีพใช้อีเมล ข้อความ โทรศัพท์ และลิงก์หลอกลวงรูปแบบต่าง ๆ เพื่อลวงให้เหยื่อเปิดเผยรหัสผ่านและข้อมูลส่วนบุคคล ก่อนนำข้อมูลดังกล่าวไปเจาะเข้าสู่บัญชีส่วนตัว ฟิชชิงมักมาในรูปแบบอีเมลหรือข้อความที่ดูเหมือนส่งมาจากบุคคลที่เหยื่อรู้จักหรือองค์กรที่น่าเชื่อถือ แต่แท้จริงแล้วมาจากผู้แอบอ้าง การเผลอคลิกลิงก์หลอกลวงใช้เวลาเพียงเสี้ยววินาที แต่ความเสียหายที่เกิดขึ้นอาจไม่สามารถแก้ไขได้ ดังนั้น ผู้สื่อข่าวจึงควรระมัดระวังอยู่เสมอเมื่อได้รับอีเมล และคิดให้รอบคอบก่อนมอบข้อมูลใด ๆ ให้แก่บุคคลอื่น
ฟิชชิงก่อให้เกิดความเสี่ยงอย่างมากต่อผู้สื่อข่าว
ผู้สื่อข่าวมีความเสี่ยงเป็นพิเศษที่จะตกเป็นเป้าหมายของกลโกงฟิชชิง เนื่องจากลักษณะงานที่ทำ รัฐบาลหรือบริษัทอาจต้องการติดตามตัวผู้สื่อข่าว ทำลายชื่อเสียง ล่วงรู้ข้อมูลที่ผู้สื่อข่าวมีในมือ หรือขัดขวางไม่ให้ข่าวได้รับการเผยแพร่
หากผู้สื่อข่าวหลงกลฟิชชิงและเปิดเผยข้อมูลส่วนบุคคลโดยไม่ตั้งใจ ผลที่ตามมาอาจร้ายแรงอย่างยิ่ง ผู้สื่อข่าวอาจสูญเสียความน่าเชื่อถือ รายได้ รวมทั้งทำให้ตนเองและผู้อื่นตกอยู่ในความเสี่ยง ผู้ไม่หวังดีอาจใช้ข้อมูลบัญชีที่ขโมยมาเพื่อระบุตัวแหล่งข่าวและผู้ติดต่อ ค้นหา ขโมย หรือลบหลักฐาน เผยแพร่กลโกงฟิชชิงเพิ่มเติมผ่านบัญชีของผู้สื่อข่าว ซึ่งยิ่งเพิ่มความเชื่อถือของข้อความฟิชชิง หรือระบุตัวและเข้าถึงผู้ติดต่อของผู้สื่อข่าวเพื่อข่มขู่เรียกผลประโยชน์หรือคุกคาม
วิธีสังเกตกลโกงฟิชชิง
- ฉันคาดว่าจะได้รับข้อความนี้หรือไม่ ผู้สื่อข่าวควรสงสัยไว้ก่อนเสมอ หากมีผู้ส่งติดต่อมาโดยไม่คาดคิด
- ข้อความนี้ใช้อารมณ์กระตุ้นให้ฉันกระทำการอย่างใดอย่างหนึ่งหรือไม่ ผู้โจมตีอาจใช้ความกลัว คำมั่นสัญญาว่าจะประสบความสำเร็จ หรือมิตรภาพ เพื่อล่อให้เป้าหมายรีบลงมือทำสิ่งใดโดยขาดเหตุผล
- ชื่อที่ลงท้ายในอีเมลตรงกับที่อยู่อีเมลหรือไม่ ชื่อที่ใช้ในอีเมลอาจแตกต่างจากที่อยู่อีเมลจริงที่ส่งข้อความมา ควรตรวจสอบที่อยู่อีเมลให้ถูกต้องเสมอ แต่พึงระวังว่าแม้แต่ที่อยู่อีเมลก็สามารถปลอมแปลงได้
- มีคำสะกดผิดหรือไม่ อีเมลฟิชชิงมักเขียนอย่างไม่ได้มาตรฐานและมีคำสะกดผิด ซึ่งอาจพบได้ทั้งในเนื้อหาของข้อความและในที่อยู่อีเมล ตัวอย่างเช่น กลโกงฟิชชิงอาจใช้ “support@rnadrid.com” แทน “support@madrid.com” เพื่อหลอกสายตาของผู้ที่ไม่ได้ตรวจสอบอย่างละเอียด
- ลิงก์ถูกต้องหรือไม่ หากอีเมลมีลิงก์ ผู้โจมตีอาจทำให้ลิงก์ดูเหมือนนำไปยังเว็บไซต์ที่น่าเชื่อถือ เช่น YouTube หรือ X (Twitter) แต่แท้จริงแล้วกลับเปลี่ยนเส้นทางไปยังเว็บไซต์อื่น เช่น หน้าล็อกอินปลอม หากต้องการตรวจสอบ ให้คลิกขวาหรือเลื่อนเคอร์เซอร์ไปวางเหนือลิงก์ เลือก “คัดลอกที่อยู่ลิงก์” แล้วนำไปวางในโปรแกรมแก้ไขข้อความเพื่อดู URL แบบเต็ม
- ฉันจำเป็นต้องเปิดไฟล์แนบจริง ๆ หรือไม่ ผู้โจมตีสามารถซ่อนมัลแวร์ไว้ในไฟล์แนบได้ ผู้สื่อข่าวไม่ควรเปิดไฟล์แนบ เว้นแต่จะแน่ใจเต็มร้อยว่าไฟล์ดังกล่าวมาจากแหล่งที่น่าเชื่อถือ
สำหรับข้อมูลโดยละเอียดเพิ่มเติม โปรดอ่านบทความชุดของ RSF ว่าด้วยการโจมตีแบบฟิชชิง
The Thai translation was made possible with support from the Government of Canada and the Canada Fund for Local Initiatives (CFLI).